Van alle heerlijke kazen die in Frankrijk geproduceerd worden, is de camembert een van mijn favorieten. ‘Het witte goud van Normandië’ wordt hij ook wel genoemd, en omdat we toch in die streek zijn, bezochten we vandaag de plaats van herkomst: Camembert.
Het verhaal achter deze kaas is bijzonder. In 1790, tijdens de Franse Revolutie, vluchtten veel geestelijken naar Normandië, waar de gelovige bevolking hen onderdak bood. Zo ook boerin Marie Harel uit Camembert. Zij liet een benedictijn onderduiken in een geheime ruimte achter haar haard. Als dank gaf hij haar het eeuwenlang door de monniken bewaarde recept voor een zachte kaas. Maar het was Marie’s dochter die de commerciële potentie inzag. Zij begon, in eerste instantie op de markt, een florerend bedrijf. Haar kleinzoon Victor Paynel werd later zelfs hofleverancier van Napoleon III. Om aan de vraag te kunnen voldoen, opende hij een filiaal in Parijs.
De échte doorbraak kwam echter in de Eerste Wereldoorlog. Toen schonken de Normandische camembertproducenten meer dan 1 miljoen kaasjes aan de soldaten aan het front. Zo groeide de camembert uit tot een nationaal symbool.
In het Musée du Camembert is veel informatie te vinden. Bijvoorbeeld dat de kaas gemaakt wordt van melk van de typische Normandische koe (bruinwit gevlekt met een ‘bril’ rond de ogen) en de Prim’Holstein (de bekende Hollandse zwartwit gevlekte koe). Ook de verschillende productiefasen komen uitgebreid aan bod. Opvallend is de enorme hoeveelheid handwerk die daarbij – in elk geval bij de authentieke Normandische camembertproducenten – nog komt kijken. Dat konden we live zien gebeuren, want we waren precies op tijd om in het kleine fabriekje tegenover het museum mee te kijken.
Er zijn in heel Normandië trouwens maar zeven boeren die nog de originele rauwmelkse kaas (de camembert fermier) maken. Alle andere producenten maken tegenwoordig camembert van gepasteuriseerde melk. Die nieuwe bereidingswijze zorgde voor een omslag die de kaas nog populairder maakte. De authentieke producenten vonden het gebruik van gepasteuriseerde melk een gotspe, maar daardoor werd de kaas langer houdbaar en dus geschikter voor verkoop via supermarkten. Ook de consumenten waren niet zo principieel. Het geval was, dat nu nog maar 6% van alle Franse camembertconsumptie kaas uit Normandië betreft. Vooral het merk President profiteerde hiervan, maar als ik een tip mag geven: Le Rustique is veel lekkerder.
Uiteraard hebben wij onze bijdrage aan de lokale economie van Camembert geleverd door een paar kaasjes te kopen. Zaterdag rijden we terug naar Nederland, maar ik weet niet of zij dat gaan halen… 
