Op de terugweg van Groningen naar IJsselstein zijn we nog gestopt bij het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen. Vroeger waren daar drie gestichten voor wezen en mensen die veroordeeld waren wegens o.a. bedelen en landlopen. Die werden naar Veenhuizen gestuurd om ze te ‘heropvoeden’. Het werd dan ook een ‘kolonie van weldadigheid’ genoemd.
Veenhuizen was compleet van de buitenwereld afgesloten en had bijvoorbeeld zijn eigen kerken en ziekenhuis. Iedereen die in het plaatsje woonde, werkte op een van de gestichten. De grootte van de huizen zei iets over de functie (dus status) van de bewoners. Kreeg je promotie, dan hoorde daar een groter huis bij. Maar werd je ontslagen of overleed je, dan moest het hele gezin het dorp verlaten.
Ook maakten we een ritje door Veenhuizen met de ‘boevenwagen’, waarmee tot 1984 de gevangenen werden vervoerd. Na die tijd werd het dorp ook opengesteld voor gewone burgers. Sinds begin deze eeuw zijn diverse historische gebouwen gerestaureerd. Inmiddels zit in wat voorheen het tweede gesticht was het Nationaal Gevangenismuseum.
In de tuin daarvan staan de gepantserde auto’s waarmee o.a. Willem Holleeder en Slobodan Milosevic naar de rechtzaal waren vervoerd. Ook zijn er foto’s van vele ‘verpleegden’ geplaatst.
Sinds 2021 maakt een groot deel van Veenhuizen deel uit van de Unesco-Werelderfgoedlijst.
Aanrader!
Foto hieronder: als je denkt dat Peet alleen een foto neemt van je bovenste helft…
Interessant verhaal wist wel t een en ander over Veenhuizen maar nu ben ik helemaal op de hoogte.